نتایج بررسی مركز پژوهش ها نشان داد؛

قانون جهش تولید دانش بنیان در سال ۱۴۰۱ اجرا نشد

قانون جهش تولید دانش بنیان در سال ۱۴۰۱ اجرا نشد

اسمارت کاور: مرکز پژوهش های مجلس در بررسی بخش پژوهش، فناوری و نوآوری لایحه بودجه 1402 به این نتیجه رسید که به سبب عملکرد صفر بودجه این حوزه عملاً اجرای قانون جهش تولید دانش بنیان در سال 1401 رخ نداد.


به گزارش اسمارت کاور به نقل از مهر، بررسی لایحه بودجه سال ۱۴۰۲ کل کشور در بخش پژوهش، فناوری و نوآوری نشان میدهد در امتداد مصارف تعیین شده ذیل بند مربوط به اجرای قانون جهش تولید دانش بنیان و ابلاغ اعتبار معادل ۱۹۰۰ میلیارد تومانی به معاونت علمی و فناوری برای تکمیل زنجیره ارزش تنها ۱۵۰ میلیارد تومان اختصاص نهایی یافته است و عملاً اجرای قانون جهش تولید دانش بنیان در سال ۱۴۰۱ رخ نداده است. برخی لطمه های شناسایی شده در راه تحقق اهداف حوزه پژوهش، فناوری و نوآوری از نظر اعتبارات بودجه ای عبارتند از: * قوی نبودن ضمانت اجرای احکام در زمینه پژوهش، فناوری و نوآوری به نحوی که درآمدهای پیش بینی شده محقق نشده و حتی در مواردی مقادیر وصول شده نیز اختصاص نمی یابد. (ناظر بر عملکرد صفر بند «ص» تبصره ۶ قانون بودجه سال ۱۴۰۱ با موضوع اجرای قانون جهش تولید دانش بنیان که مجدداً در لایحه بودجه سال ۱۴۰۲ تکرار شده است؛ عملکرد اختصاص یک درصد اعتبارات دستگاهی به حوزه پژوهش، فناوری و نوآوری؛ عملکرد ضعیف شرکتها، بانکها و مؤسسات انتفاعی وابسته به دولت در پیشبینی اعتبارات پژوهشی و اجرای حکم ۴۰ درصدی اعتبارات پژوهشی آنها ذیل تبصره ۹.) پیشنهاد مرکز پژوهش های مجلس: با این یافته ها و نتایج، پیشنهادهایی برپایه احکام اصلی حوزه پژوهش، فناوری و نوآوری ناظر بر شفاف سازی اعتبارات این حوزه با ابقای احکامی ازجمله بند «ط» تبصره ۱۵ قانون بودجه ۱۴۰۱، ایجاد ردیف اختصاصی درآمد و هزینه در راه اجرای قانون جهش تولید دانش بنیان (بند «ن» تبصره ۶) و همین طور تقویت کارهای مبتنی بر تولید دانش بنیان و اشتغال آفرین بوسیله تقویت پشتوانه اعتباری ضمانتنامه های فناوری (تبصره ۱۸) ارائه شده است. هرچند باید خاطرنشان ساخت در حالیکه برخی احکام اهداف درستی را دنبال می کنند اما در واقعیت اجرای خوبی ندارند. بدین جهت تصحیح فرایندهای اجرائی و توجه به عملکرد دستگاهها به عنوان معیاری برای اختصاص و توزیع مؤثر اعتبارات در زمینه پژوهش، فناوری و نوآوری در کنار اقدام های نظارتی مجلس شورای اسلامی و تکلیف دستگاهها به ارائه گزارش برای نهادهای مسئول ازجمله دیوان محاسبات کشور از اهمیت بیشتری برخوردار می باشد. بررس عملکرد تعدادی از با اهمیت ترین احکام در رابطه با پژوهش، فناوری و نوآوری در قانون بودجه سال ۱۴۰۱ تبصره ۶ بند «ص»: اجرای قانون جهش تولید دانش بنیان و تکمیل زنجیره ارزش با وصول درآمدهای حاصل از عوارض صادراتی بر مواد خام و کالا، درآمد حاصل از صادرات مواد خام و نیمه خام و حقوق ورودی ماشین آلات و تجهیزات گزارش عملکرد و وضعیت تحقق: - بخشنامه بند «ص» به شماره /۸۰۷۳۶ ت ۵۹۹۶۲ در تاریخ ۱۲ مرداد ۱۴۰۱ و البته با بیش از چهار ماه تأخیر ابلاغ گردید. - لیست مواد و محصولات معدنی، محصولات نفتی، گازی و پتروشیمی بصورت خام و نیمه خام که درآمد حاصل از صادرات آنها در تمام نقاط کشور مشمول مالیات هستند بر طبق مصوبه شماره /۱۳۳۲۹۱ ت ۶۰۳۳۴ ه- هیئت وزیران در تاریخ ۲۰ مهر ۱۴۰۱ و با حدود ۶ ماه تأخیر ابلاغ گردیده است. هرچند درباره ی لیست مواد خام و نیمه خام تعدد آرا و نظرات وجود دارد و بخش خصوصی معتقد می باشد باید ملاحظات مترتب مواد مختلف در نظر گرفته شود. برای مثال تعدادی از مواد که محصول نهایی هستند ازجمله فراورده های پارافین یا روغن تصفیه دوم مجدداً جز این فهرست لحاظ شده اند و یا اعمال عوارض بر فراورده هایی نظیر قیر که بازار داخل با اشباع و مازاد آن مواجه می باشد سبب رکود صادرات و ضعف حضور در بازارهای خارجی خواهد شد. - بر طبق قانون «الحاق یک جز به بند «ه» تبصره ۷ قانون بودجه سال ۱۴۰۱ کل کشور» ابلاغی آبان سال ۱۴۰۱ به دلایلی همچون تغییر نرخ ارز مبنای محاسبه حقوق ورودی از نرخ مرجع به نرخ ETS و آثار و نتایج آن، نرخ حقوق گمرکی مواد اولیه، واسطه ای، اجزا، قطعات، ماشین آلات و تجهیزات از ۴ درصد به ۱ درصد کاهش یافت. باتوجه به افزایش نرخ ارز ETS از سال قبل تاکنون، بازگشت حقوق گمرکی پایه از ۱ به ۴ درصد در سال ۱۴۰۲ از یکسو آثار و تبعات تورمی و رکودی بدنبال دارد؛ اما ازسوییدیگر برای تقویت ساخت داخل در صنایعی که توانمندی آن در کشور وجود دارد ضرورت دارد. بدین سبب در نظر گرفتن آثار و نتایج دوسویه این سیاست باید متناسب با رشته کارهای صنعتی و توانمندی های داخلی در تصمیمگیری ها لحاظ شود. - بر طبق گزارش دیوان محاسبات میزان تحقق درآمدها از ردیف عوارض صادراتی مواد خام و کالا حدود ۱۴ درصد (برابر با ۲۷۹ میلیارد تومان از ۲ هزار میلیارد تومان)، ردیف صادرات مواد خام و محصولات معدنی بصورت بسیار ناچیز (۵۰ میلیون تومان از هزار میلیارد تومان) و معادل با صفر درصد و از ردیف حقوق ورودی ماشین آلات نزدیک به ۳۴ درصد (حدود ۲۸ همت از ۸۲ همت) تحقق یافت و به طورکلی درمجموع سه نوع درآمد ذکر شده، حدود ۳۴ درصد از درآمدهای این حکم در هشت ماهه اول سال وصول شده است. - در امتداد مصارف تعیین شده ذیل این بند تنها اعتباری معادل ۱، ۹۰۰ میلیارد تومان به معاونت علمی و فناوری برای تکمیل زنجیره ارزش ابلاغ گردیده و از این مقدار هم ۱۵۰ میلیارد تومان اختصاص نهایی یافته است. میزان اعتبار ابلاغ گردیده حدود ۶ درصد درآمدهای واصل شده است و بدتر این که میزان اختصاص نهایی حدود صفر درصد است و عملاً اجرای قانون جهش تولید دانش بنیان در سال ۱۴۰۱ رخ نداده است. مهمترین احکام در رابطه با پژوهش، فناوری و نوآوری در لایحه بودجه سال ۱۴۰۲ در جدول زیر با اهمیت ترین احکام پیشنهادی در لایحه بودجه سال ۱۴۰۲ در رابطه با پژوهش، فناوری و نوآوری و نقاط قوت و ضعف آن نسبت به قانون بودجه سال ۱۴۰۱ آمده است: تبصره / حکم تبصره ۶/ «ن» موضوع اجرای قانون جهش تولید دانشبنیان و تکمیل زنجیره ارزش با وصول درآمدهای حاصل از عوارض صادراتی بر مواد خام و کالا، درآمد حاصل از صادرات مواد خام و نیمه خام و حقوق ورودی ماشین آلات و تجهیزات وضعیت نسبت به قانون بودجه ۱۴۰۱ تکرار تبصره (۶ ص) نقاط قوت / ضعف قوت: خلاصه سازی متن حکم و حذف مصادیق برنامه ای از متن حکم ضعف: * تعدد آرا و نظرات درباره ی لیست مواد خام و نیمه خام و در نظر نگرفتن ملاحظات مترتب بر هر ماده که باعث شده تعدادی از مواد که محصول نهایی هستند هم جز این فهرست لحاظ شوند. * عدم ثبات در تصمیمات و تغییر نرخ حقوق گمرکی ماشین آلات از ۴ به ۱ درصد (در قانون بودجه سال ۱۴۰۱) و برعکس (در لایحه بودجه سال ۱۴۰۲) و لزوم در نظر گرفتن نتایج تورمی در کنار اثرات حمایتی از ساخت داخل در صنایع توانمند * عدم توجه به توسعه زنجیره ارزش محصولات مشمول مالیات و عوارض از محل درآمد حاصله * عدم در نظر گرفتن منابع درآمدی جدید (همچون درآمد حاصل از تعرفه برق تجدیدپذیر وفق ماده ۱۶ قانون جهش تولید دانش بنیان) و مصارف تعریف شده ذیل آن قانون در راستای اجرای قانون. * نبود ضمانت اجرا در هزینه کرد اعتبارات وصول شده در حوزه فناوری بر طبق آنچه گزارش های دیوان محاسبات نشان داده است. تبصره / حکم ۱۶ موضوع تسهیلات تکلیفی: در سقف ۲ میلیون میلیاردریال از محل سپرده های قرضالحسنه و قسمتی از سپرده های جاری به مواد مندرج در قوانین مصوب مجلس ازجمله قانون پشتیبانی از خانواده، قانون ایثارگران، قانون جهش تولید مسکن و … قانون جهش تولید دانش بنیان وضعیت نسبت به قانون بودجه ۱۴۰۱ تبصره ۱۶ «ب» نقاط قوت / ضعف - جدول پیشنهاد حذف / اصلاح و الحاق برخی احکام اصلی در رابطه با پژوهش، فناوری و نوآوری در لایحه بودجه سال ۱۴۰۲ حکم / بند ۶/ «ن»: اجرای قانون جهش تولید دانش بنیان پیشنهاد تصحیح کلی بمنظور اجرای سیاست های کلی ابلاغی مقام معظم رهبری درجه تحقق جهش تولید دانش بنیان و توسعه زنجیره ارزش تولید و عبور از خام فروشی، درآمد حاصل از صادرات مواد و محصولات معدنی و صنایع معدنی فلزی و غیرفلزی و محصولات نفتی، گازی و پتروشیمی بصورت خام و نیمه خام مندرج در تصویب نامه شماره ۱۳۳۲۹۱/ ت ۶۰۳۳۴ ه مورخ ۲۷ مهر ۱۴۰۱ هیئت وزیران (موضوع بخشنامه اجرائی بند «ص» تبصره ۶ قانون بودجه سال ۱۴۰۱) در تمام نقاط کشور، مشمول مالیات بر درآمد و عوارض صادراتی می شود. وزارت امور اقتصادی و دارایی موظف است نسبت به وصول منابع حاصل از این بند، مالیات بر درآمد موضوع بند «ص» تبصره ۶ قانون بودجه ۱۴۰۱ کل کشور مصوب ۲۵ اسفند ۱۴۰۰ و حقوق ورودی (مطابق بند «د» ماده ۱ قانون امور گمرکی مصوب ۲۲ آبان ۱۳۹۰ و اصلاحات بعدی آن) کلیه ماشین آلات و تجهیزات تولیدی، صنعتی، معدنی و کشاورزی، اقدام و منابع حاصل را جهت
اجرای مفاد ماده ۱۹ قانون جهش تولید دانش بنیان مصوب ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۱ به ترتیب به ردیف های درآمدی شماره ۱۱۰۵۱۸، ۱۱۰۵۲۰ و ۱۱۰۴۱۸ جدول شماره ۵ این قانون واریز نماید. در اجرای تصویبنامه مذکور آن دسته از موادی که تولید محصولات داخلی با استفاده از آنها بر طبق معیار درصد عمق ساخت داخل وفق مفاد مندرج در بخشنامه اجرائی جز ۳ بند «الف» ماده ۴ قانون «حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی کشور و پشتیبانی از کالای ایرانی مصوب ۱۳۹۸» از توجیه اقتصادی، فنی و فناورانه لازم برخوردار نبوده و یا مازاد بر نیاز داخلی باشند، به هدف ارزآوری و حفظ بازارهای صادراتی مشمول مالیات و عوارض نخواهند بود. وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است ظرف مدت دو ماه با همکاری معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری و اتاق تجاری، صنایع و معادن و کشاورزی ایران لیست مواد معدنی و خام و نیمه خام و آن دسته از قطعات و ماشین آلات را که بر طبق ملاحظات این حکم معاف از پرداخت مالیات و عوارض باشند، تدوین و به تصویب هیئت وزیران برساند. شرکت های تولیدی مشمول مالیات موضوع این بند، در صورت سرمایه گذاری در طرح های فناورانه برای تکمیل زنجیره ارزش تا محصول نهایی، با تأیید دبیرخانه شورای راهبری فناوری ها و تولیدات دانش بنیان، از اعتبار مالیاتی بهره مند می شوند. دلیلهای توجیهی ۱. ضرورت بروزرسانی و بازبینی دستورالعمل های موجود در حوزه مواد خام و نیمه خام و لحاظ کردن برخی ملاحظات مرتبط. ۲. ضرورت انتخاب نرخ حقوق گمرکی باتوجه به اثرات آن بر پشتیبانی از ساخت داخل در صنایع دارای توانمندی در مقابل آثار تورمی و رکود. ۳. ضرورت توسعه زنجیره ارزش محصولات مشمول عوارض و مالیات از محل دریافت عوارض و مالیات های موضوع این حکم ۴. ضرورت ایجاد یک ردیف اختصاصی برای واریز قسمتی از درآمد به آن جهت اجرای قانون جهش تولید دانش بنیان به این علت که با وجود وصول حدود ۳۵ درصد از درآمدهای پیش بینی شده ذیل بند مشابه این حکم در قانون بودجه سال ۱۴۰۱ (تحقق حدود ۲۸.۵ همت از ۸۵ همت)، به دلیل واریز شدن درآمدها به ردیف های عمومی گمرک و سازمان امور مالیاتی، اعتباری در امتداد تحقق قانون جهش تولید دانش بنیان به معاونت علمی و فناوری اختصاص نیافت. بررسی اعتبارات پژوهش، فناوری و نوآوری در لایحه بودجه سال ۱۴۰۲ و مقایسه آن با سنوات گذشته بطور کلی نشان میدهد اعتبارات برنامه ای دولت در زمینه پژوهش، فناوری و نوآوری کافی نیستند. ضمن این که این اشکال ها در حالی است که ضمانت اجرای احکام در زمینه پژوهش، فناوری و نوآوری از قدرت لازم برخوردار نیست و نه فقط درآمدهای پیش بینی شده تحقق نمی یابد بلکه در مواردی مقادیر وصول شده نیز اختصاص نمی یابد.

1401/12/01
12:16:42
5.0 / 5
498
مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)

تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم نظر دهید
= ۹ بعلاوه ۱
اسمارت کاور
smartcover.ir - مالکیت معنوی سایت اسمارت كاور متعلق به مالکین آن می باشد