موشک هایی که پدافندها را به چالش می کشند
اسمارت کاور: در سالیان اخیر، کشورها تلاش نموده اند موشک هایی با سرعت خیلی بالا (بیش از ۵ برابر سرعت صوت) و توان مانورپذیری بالا بسازند تا سیستم های پدافندی مدرن را دور بزنند.
به گزارش اسمارت کاور به نقل از خبر آنلاین، این موشک ها اغلب بعد از پرتاب به ارتفاع بالا می روند و سپس در فاز نهائی با سرعت های سرگیجه آور و مسیر غیرقابل پیش بینی به سوی هدف می آیند. بطور مثال، آوانگارد روسیه ادعا می کند با سرعت حدود ۲۰ ماخ پرواز می کند و قابلیت مانور بالایی دارد، بگونه ای که «سرعت های بالای آوانگارد (تا Mach ۲۰) و توان مانور آن مسیر پیش بینی ناپذیری را به وجود آورده و رهگیری آنرا پیچیده می کند». همینطور روسیه صراحتاً گفته هدف از توسعه این سلاح ها نفوذ به سیستم های پدافندی پیشرفته آمریکا است.
موشک های هایپرسونیک روسیه آوانگارد (Avangard): یک نوع گلایدر فوق سریع است که روی موشک های قاره پیما نصب می شود. این وسیله می تواند بالاتر از ۶ هزار کیلومتر پرواز کند و سرعتش به حدود ۲۰ برابر سرعت صوت می رسد (حدود ۶.۸ کیلومتر در ثانیه!). آوانگارد می تواند با یک کلاهک هسته ای بزرگ یا حتی معمولی حرکت نماید.
وقتی موشک به ارتفاع حدود ۱۰۰ کیلومتر رسید، آوانگارد جدا می شود و خودش وارد جو می شود و به سوی هدف می رود. به خاطر سرعت خیلی زیاد و توانایی حرکت و پیچیدن در مسیر، خیلی مشکل است که کسی آنرا رهگیری کند. شکلش هم شبیه یک لبه تیز یا بالگرد فضایی است.
این سیستم از سال ۲۰۱۹ اجرائی شده و روسیه آنرا بصورت سریالی تولید کرده است.
برد عملیاتی: >۶۰۰۰ کیلومتر.
سرعت نهایی: حدود Mach ۲۰ (معادل ~۶.۸ km/s).
نوع هدایت: اینرسی پیشرفته (گلایدر بدون موتور فعال)؛ هدایت نهائی نامشخص.
قابلیت مانور: بسیار بالا
پنهان کاری راداری: طراحی به صورت موج مانند یا بالک مانند.
سرجنگی: هسته ای سنگین (~۲ مگاتُن) یا متعارف تهاجمی.
کشور سازنده: روسیه.
کینژال (Kinzhal، Kh-۴۷M۲): یک موشک بسیار سریع است که از جنگنده MiG-۳۱ شلیک می شود. گفته می شود نسخه به روز شده موشک زمینی کوتاه برد «اسکندر» است.
این موشک می تواند حدود ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ کیلومتر پرواز کند و کلاهک ۴۸۰ کیلوگرمی، هسته ای یا معمولی، دارد. پس از شلیک، سرعتش از حدود ۴۹۰۰ کیلومتر بر ساعت آغاز می شود و می تواند به حدود ۱۰ برابر سرعت صوت برسد.
سرعت بالا و مسیر پرواز از ارتفاع سبب می شود که مسیرش نامرتب و سخت قابل رهگیری باشد، یعنی رادارها و سیستم های دفاعی بسختی می توانند آنرا بزنند. کینژال برای شکستن سیستم های دفاع موشکی طراحی شده و گفته می شود می تواند سامانه هائی مثل THAAD و پاتریوت را دور بزند.
همچنین سطح موشک بگونه ای طراحی شده که بازتاب راداری کمی دارد و رد کردن آن برای دشمن دشوار است.
برد عملیاتی: حدود ۱۵۰۰–۲۰۰۰ کیلومتر (بسته به پرتابگر).
سرعت نهایی: تا Mach ۱۰ (۱۲۳۵۰ km/h).
نوع هدایت: سامانه اینرسی + هدایت انتهایی (مشابه موشک بالستیک).
قابلیت مانور: بالا (تراژکتوری غیرمعمول و پیچش های احتمالی در فاز نهایی).
پنهان کاری راداری: مقطع راداری کوچک (طراحی بالچه و پوشش ویژه).
سرجنگی: هسته ای یا متعارف (وزن ~۴۸۰ کیلوگرم).
کشور سازنده: روسیه.
زیریکون (Tsirkon، ۳M۲۲): یک موشک خیلی سریع است که عمدتا برای هدف گرفتن کشتی ها طراحی شده، ولی می تواند به اهداف زمینی هم حمله کند. این موشک توسط نیروی دریایی روسیه ساخته شده و نخستین بار روی ناو Gorshkov و زیردریایی های Yasen آزمایش شد.
زیریکون با موتور رم جت پرواز می کند و سرعتش حدود ۸ تا ۹ برابر سرعت صوت است. برد آن نزدیک ۱۰۰۰ کیلومتر است و با پرواز در ارتفاع بالا (حدود ۲۸ کیلومتر) و سرعت زیاد، وقت رادارها برای واکنش به آن به چند ثانیه کاسته می شود.
این موشک مجهز به جستجوگر راداری در سرجنگی است و یک قابلیت خاص دارد: وقتی با سرعت مافوق صوت حرکت می کند، اطراف بدنه اش لایه پلاسما ایجاد می شود که قسمتی از امواج راداری را جذب می کند و ردگیری آنرا سخت می کند. در عین حال، در مرحله آخر پرواز سرعتش کم می شود تا بتواند با رادار هدف قفل کند.
وزن سرجنگی آن معین نمی باشد، ولی احیانا حدود ۳۰۰ کیلوگرم است.
برد عملیاتی: حدود ۱۰۰۰ کیلومتر (برد مؤثر ~۷۵۰–۱۰۰۰).
سرعت نهایی: تا Mach ۹ (حدود ۱۱۰۰۰ km/h).
نوع هدایت: هدایت اینرسی+سمت یاب راداری فعال/غیرفعال.
قابلیت مانور: متوسط (اصابت مستقیم به اهداف بزرگ؛ پرواز پایدار در ارتفاع بالا).
پنهان کاری راداری: با پوشش پلاسما در پرواز مافوق صوت، در رادار حدودا نامرئی می شود.
سرجنگی: متعارف (~۳۰۰ کیلوگرم محتوا).
کشور سازنده: روسیه.
موشک های هایپرسونیک چین دی اف-۱۷ (Dongfeng-۱۷): یک موشک بالستیک برد متوسط چین است که روی آن یک گلایدر فوق سریع به نام DF-ZF یا Wu-۱۴ نصب شده است.
برد این موشک حدود ۱۸۰۰ تا ۲۵۰۰ کیلومتر است و سرعت گلایدرش بین ۵ تا ۱۰ برابر سرعت صوت برآورد شده. دی اف-۱۷ می تواند با کلاهک هسته ای یا معمولی حمل شود.
برخلاف موشک های بالستیک عادی، گلایدر این موشک پس از جدا شدن ده ها کیلومتر در جو می لغزد و مسیرش را تغییر می دهد. یعنی می تواند از مانورهای پیچیده و تغییر مسیر استفاده نماید و همین سبب می شود رادارها و سیستم های دفاعی نتوانند به آسانی آنرا بزنند.
آزمایش ها نشان داده که گلایدر دی اف-۱۷ می تواند حرکات شدید و چرخش های پیچیده در پرواز داشته باشد. برمبنای اطلاعات، این موشک از سال ۲۰۱۹ اجرائی شده و چین آنرا برای مواجهه با سیستم های ضد موشکی هسته ای دشمنان ساخته است.
برد عملیاتی: حدود ۱۸۰۰–۲۵۰۰ کیلومتر.
سرعت نهایی: Mach ۵–۱۰ (حدود ۱٫۷–۳٫۴ km/s) در فاز گلاید.
نوع هدایت: اینرسی پیشرفته (احتمالاً با بروزرسانی ماهواره ای).
قابلیت مانور: بالا (توانایی تغییر مسیر در ارتفاع پایین؛ مانورهای «برخوردی و فرار» ثبت شده).
پنهان کاری راداری: طراحی گلایدر، پرواز پایین و سرعت زیاد ردیابی آنرا دشوار می کند.
سرجنگی: متعارف یا هسته ای.
کشور سازنده: چین.
موشک های هایپرسونیک ایران فتاح-۱ (Fattah-۱): این یک موشک هایپرسونیک ایرانی است که در ژوئن ۲۰۲۳ پرده برداری شد. برد آن حدود ۱۴۰۰ کیلومتر است و در مرحله نهایی، یعنی وقتی به سوی هدف می رود، سرعتش به حدود ۱۵۰۰۰ کیلومتر بر ساعت می رسد (حدود Mach ۱۴)!
فتاح-۱ از دو مرحله سوخت استفاده می نماید و کلاهکش می تواند مسیرش را در هوا تغییر دهد، یعنی مثل یک موشک مانورپذیر عمل می کند. سرجنگی آن یک کلاهک سنگین معمولی است.
فرمانده هوافضای سپاه گفته این موشک با سرعت و توان مانور بالا می تواند سیستم های دفاعی دشمن، حتی گنبد آهنین، را دور بزند.
این موشک دارای هدایت داخلی خودکار است.
برد عملیاتی: حدود ۱۴۰۰ کیلومتر.
سرعت نهایی: حداکثر ~Mach ۱۴ (۱۵۰۰۰ km/h).
نوع هدایت: اینرسی پیشرفته (قابلیت بروزرسانی مسیر در فاز نهایی).
قابلیت مانور: بالا (برد-بازگشتی با پره های حرکتی و غلاف کنترل برای پیچش ناگهانی).
پنهان کاری راداری: به خاطر حرکات نامرتب و سرعت بالا، رهگیری آن دشوار است؛ خصوصاً در لایه های متفاوت ارتفاعی و جو.
سرجنگی: متعارف (احتمالاً چندصد کیلوگرم انفجاری قوی).
کشور سازنده: ایران
«خرمشهر‑۴» که به نام خیبر هم شناخته می شود یک موشک بالستیک دوربرد ایرانی است که وارد چرخه اجرائی شده و در شهرهای موشکی زیرزمینی سپاه مستقر شده است؛ یعنی آماده پرتاب حقیقی است. این موشک از نوع بالستیک است، اما نسخه ای که با سرجنگی بازگشتی مانورپذیر (MaRV) یا قابلیت اصلاح مسیر نهائی طراحی شده باشد، می تواند مشابه هایپرسونیک عمل کند.
برد و اندازه:
برد عملیاتی: حدود ۲ هزار کیلومتر؛ یعنی می تواند اهداف خیلی دور را هدف قرار دهد.
طولش حدود ۱۳ متر، وزن آن حدود ۳۰ تن است.
سرجنگی:
سرجنگی خیلی سنگین: حدود ۱۵۰۰ کیلوگرم مواد انفجاری یا بخش تخریبی دارد، یکی از بزرگ ترین سرجنگی ها در صنعت موشکی ایران است.
سوخت و موتور:
از موتور پیشرفته «اروند» استفاده می نماید که با سوخت خودمشتعل (هایپرگولیک) کار می کند؛ این نوع سوخت سبب می شود موشک سریع آماده شلیک شود.
طراحی خاصی دارد که موتور را داخل مخزن سوخت قرار داده اند تا پایداری پرواز و دقت بهتر شود.
سرعت و زمان پرواز:
سرعتش نزدیک ۱۶ ماخ خارج از جو و حدود ۸ ماخ داخل جو است.
فاصله شلیک تا رسیدن به هدف معمولا حدود ۱۰ تا ۱۲ دقیقه طول می کشد؛ زمان خیلی کوتاهی برای دفاع دشمن باقی می گذارد.
چطور هدایت می شود؟
دارای سه مرحله پروازی است: پرتاب، مرحله میانی با هدایت اصلی، و مرحله نهائی که سرجنگی وارد جو می شود.
در مرحله میانی موتورهای داخلی کمک می کنند تا مسیر موشک اصلاح شود و خطاها کم شود.
سرجنگی هم سیستم های کنترلی و هدایت کننده دارد که سبب می شود دقت برخورد بالا باشد و احتمال ضربه زدن به هدف بیشتر شود.
چرا سخت رهگیری می شود؟
سرعت بالا، طراحی خاص بدنه و سرجنگی با ماموریت کنترل مسیر سبب می شود سیستم های دفاع موشکی نتوانند آسان آنرا بزنند.
سطح مقطع راداری کم شده تا رادارها نتوانند راحت آنرا ببینند.
دقت و کارایی:
در گزارش ها اشاره شده دقتش حدود ۳۰ متر در برد ۲۰۰۰ کیلومتر است؛ یعنی می تواند نزدیک هدف مشخص تر برخورد کند.
این سیستم از سال ۲۰۱۹ اجرائی شده و روسیه آن را به صورت سریالی تولید کرده است. سوخت و موتور: از موتور پیشرفته اروند استفاده می نماید که با سوخت خودمشتعل (هایپرگولیک) کار می کند؛ این نوع سوخت سبب می شود موشک سریع آماده شلیک شود. سرعت و زمان پرواز: سرعتش نزدیک ۱۶ ماخ خارج از جو و حدود ۸ ماخ داخل جو است.
مطلب اسمارت کاور را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب