امیدهای تازه برای درمان سرطان های مغزی
اسمارت کاور: دانشمندان نسل تازه ای از نانوذرات هوشمند را معرفی کرده اند که می توانند پروتئین های عامل بیماری را مستقیماً نابود کنند. این فناوری افق تازه ای برای درمان سرطان، بیماریهای مغزی و... می گشاید.
به گزارش اسمارت کاور به نقل از ستاد نانو، دانشمندان نسل جدیدی از نانوذرات هوشمند را معرفی کرده اند که می توانند پروتئین های عامل بیماری را مستقیماً نابود کنند. این فناوری افق جدیدی برای درمان سرطان، بیماریهای مغزی و اختلالات خودایمنی می گشاید.
پژوهشگران با معرفی نسل جدیدی از نانوذرات هوشمند، افق جدیدی را برای درمان بیماری هایی گشوده اند که تابحال «درمان ناپذیر» تلقی می شدند؛ فناوری ای که می تواند پروتئین های مخرب را در بدن شناسایی، هدف گیری و به صورت فعال نابود کند و امیدهای جدیدی برای درمان سرطان های مغزی، زوال عقل و بیماریهای خودایمنی بهمراه داشته باشد.
مقاله ای چشم اندازمحور که اخیرا در نشریه معتبر «نیچر نانوتکنولوژی» (Nature Nanotechnology) انتشار یافته است، از معرفی یک تکنولوژی نانوذره ای تحول آفرین خبر می دهد که توانایی حذف پروتئین های بیماری زا از بدن انسان را دارد. این فناوری می تواند نقطه عطفی در دارودرمانی پروتئین هایی باشد که تابحال «غیرقابل داروگیری» تلقی می شدند؛ پروتئین هایی که نقش محوری در بروز بیماری هایی همچون دمانس، سرطان مغز و اختلالات پیچیده ایمنی دارند.
این پژوهش به رهبری پروفسور بینگ یانگ شی، استاد ممتاز نانودارورسانی از دانشگاه فناوری سیدنی (University of Technology Sydney – UTS) و با همکاری پروفسور کام لیونگ از دانشگاه کلمبیا (Columbia University) و پروفسور منگ ژنگ از دانشگاه هنان (Henan University) انجام شده است. نتایج این تیم بین المللی، نگاهی نوین به نقش نانوذرات در پزشکی دقیق ارایه می دهد؛ نگاهی که فراتر از «حامل دارو» بودن، آنها را به عامل درمان فعال مبدل می کند.
پروتئین ها تقریبا در تمام عملکردهای حیاتی بدن نقش دارند، اما زمانیکه گرفتار جهش، بدتاخوردگی، تولید بیش ازحد یا تجمع در مکانهای ناصحیح می شوند، می توانند تعادل سلولی را بر هم بزنند و آغازگر بیماری باشند. خیلی از سرطان ها، بیماریهای عصبی ـ تحلیل برنده مانند دمانس و نیز اختلالات خودایمنی، ریشه در چنین پروتئین های غیرطبیعی دارند؛ پروتئین هایی که به علت ساختار پیچیده یا رفتارهای خاص، در مقابل درمان های دارویی رایج مقاومت نشان می دهند.
پژوهشگران در این مطالعه، رده ای بطورکامل جدید از نانوذرات مهندسی شده را معرفی کرده اند که «کایمراهای هدف گیری شده با واسطه نانوذره» یا NPTACs نام دارند. این نانوذرات می توانند به شکل سفارشی طراحی شوند تا به پروتئین های خاص بیماری زا متصل شده و آنها را به سامانه بازیافت طبیعی بدن هدایت کنند؛ جایی که این پروتئین ها تجزیه و حذف می شوند.
در مقاله انتشار یافته با عنوان «کایمراهای هدف گیری شده با واسطه نانوذره، انقلابی در تخریب هدفمند پروتئین ها»، سازوکار این فناوری و طیف کاربردهای بالقوه آن بررسی شده است. کشف اولیه این رویکرد نیز پیشتر در اکتبر ۲۰۲۴ در همین نشریه علمی انتشار یافته بود.
به گفته پروفسور شی، این فناوری روشی کارآمد و منعطف برای هدایت پروتئین های بیماری زا، چه درون سلول و چه خارج از آن، به مسیرهای طبیعی تخریب در بدن فراهم می آورد. حوزه «تخریب هدفمند پروتئین» هم اکنون یکی از سریع ترین حوزه های درحال رشد در زیست فناوری بشمار می رود و از نظر تجاری نیز پتانسیل عظیمی دارد. شرکت هایی مانند آرویناس (Arvinas) تابحال بیشتر از یک میلیارد دلار سرمایه جذب کرده اند و قراردادهای چندمیلیارددلاری با غول های دارویی نظیر فایزر، بایر و روشه منعقد کرده اند.
با این حال، ابزارهای متداول این حوزه با چالش هایی جدی مواجه اند؛ از نفوذپذیری ضعیف در بافت ها گرفته تا اثرات خارج ازهدف و پیچیدگی های سنتزی. این محدودیت ها سبب شده است که کاربرد این شیوه ها در بیماریهای مغزی و تومورهای جامد با موانع جدی رو به رو شود. به قول محققان، راهبرد مبتنی بر نانوذرات معرفی شده در این مطالعه، خیلی از این گلوگاه ها را رفع می کند.
از جمله مزیت های کلیدی این فناوری میتوان به توانایی تخریب پروتئین های داخل سلولی و خارج سلولی، هدف گیری اختصاصی بافت و بیماری حتی از میان سد خونی ـ مغزی، ساختار ماژولار «وصل وبازی» برای تطبیق سریع با اهداف پروتئینی متنوع، قابلیت تولید مقیاس پذیر و انطباق با الزامات بالینی با بهره گیری از مواد نانویی مورد تأیید سازمان غذا و داروی آمریکا، و امکان ادغام هم زمان کارکردهای تشخیصی و درمانی اشاره نمود.
این فناوری که زیر پوشش چندین پتنت بین المللی قرار دارد، در مطالعات پیش بالینی نتایج امیدوارکننده ای در مقابل اهداف مهمی مانند EGFR، پروتئین محرک رشد تومور، و PD-L۱، عامل فرار سلول های سرطانی از سیستم ایمنی، نشان داده است. محققان اعتقاد دارند این موفقیت مسیر را برای کاربردهای گسترده در انکولوژی، نورولوژی و ایمونولوژی هموار می کند و تعریف ما از نقش نانوذرات در پزشکی را دگرگون می سازد.
منبع: smartcover.ir
مطلب اسمارت کاور را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب