گرمایش جهانی چیست؟ علت ها، پیامدها و راهکارهای رویارویی با آن
به گزارش اسمارت کاور، گرمایش جهانی یکی از مهم ترین چالش های محیط زیست جهان است و بر آب وهوا، منابع طبیعی، کشاورزی و زندگی انسان ها اثر می گذارد. افزایش دمای زمین فقط به گرم تر شدن هوا محدود نمی شود؛ این روند می تواند الگوهای بارش را تغییر دهد، یخچال های طبیعی را کوچک تر کند، سطح آب دریاها را بالا ببرد و احتمال یا شدت برخی پدیده های آب وهوایی را افزایش دهد.
به گزارش اسمارت کاور به نقل از خبر آنلاین از نظر علمی، گرمایش جهانی به افزایش بلند مدت میانگین دمای سطح زمین گفته می شود. علت اصلی گرمایش جهانی در دوران معاصر، افزایش گازهای گلخانه ای در اثر فعالیتهای انسانی است. اما این پدیده چطور رخ می دهد، چه پیامدهایی دارد و برای کاهش آنچه می توان کرد؟
گرمایش جهانی چیست؟
مین از خورشید انرژی دریافت می کند و بخشی از این انرژی را به فضا بازمی تاباند. گازهای گلخانه ای در جو، بخشی از گرمای بازتاب شده از سطح زمین را جذب و باردیگر منتشر می کنند. این پروسه طبیعی که اثر گلخانه ای نام دارد، به حفظ دمای مناسب به منظور زندگی کمک می نماید.
مشکل زمانی ایجاد می شود که غلظت گازهای گلخانه ای در جو افزایش یابد. در این شرایط، انرژی بیشتری در سامانه زمین و جو باقی می ماند و میانگین دمای سیاره بالا می رود.
گرمایش جهانی با تغییر اقلیم ارتباط دارد، اما این دو اصطلاح کاملا یکسان نیستند. گرمایش جهانی به افزایش میانگین دمای زمین اشاره دارد؛ تغییر اقلیم مفهوم گسترده تری است و تغییرات بلند مدت دما، بارندگی، باد، فصل ها و برخی رویدادهای شدید آب وهوایی را در بر می گیرد.
علت اصلی گرمایش جهانی چیست؟
هم ترین علت گرمایش جهانی در دوران معاصر، انتشار گازهای گلخانه ای بر اثر فعالیتهای انسانی است. این گازها بخشی از انرژی گرمایی زمین را جذب و باردیگر منتشر می کنند و بنابراین، خروج گرما به فضا را محدودتر می سازند.
از مهم ترین گازهای گلخانه ای می توان به این موارد اشاره کرد:
دی اکسید کربن: عمدتا از سوزاندن زغال سنگ، نفت و گاز طبیعی، تولید سیمان و تخریب یا تغییر کاربری جنگلها وارد جو می شود. متان: از دامداری، شالیزارها، محل های دفن زباله و نشت در زنجیره تولید و انتقال سوخت های فسیلی منتشر می شود. متان در مقایسه با دی اکسید کربن، در بازه زمانی کوتاه تری اثر گرمایی قوی تری دارد؛ اما مدت ماندگاری آن در جو کمتر است. اکسید نیتروژن: بخشی از آن در اثر استفاده از کودهای کشاورزی و برخی فعالیتهای صنعتی تولید می شود. گازهای صنعتی: بعضی ترکیبات به کاررفته در تجهیزات سرمایشی و فرایندهای صنعتی نیز قدرت گرمایی بالایی دارند.
جمعیت به تنهایی علت مستقیم گرمایش جهانی نیست. میزان انتشار بیشتر به عواملی مانند شیوه تولید و مصرف انرژی، حمل و نقل، نوع کشاورزی و مدیریت منابع طبیعی بستگی دارد.
اثر گلخانه ای چطور سبب گرم شدن زمین می شود؟
ور خورشید از جو عبور می کند و سطح زمین را گرم می کند. زمین نیز بخشی از این انرژی را بشکل تابش فروسرخ به جو و فضا بازمی گرداند. گازهای گلخانه ای بخشی از تابش فروسرخ را جذب می کنند و باردیگر در جهات مختلف منتشر می سازند. به این ترتیب، بخشی از انرژی در سامانه زمین و جو باقی می ماند.
اثر گلخانه ای طبیعی برای قابل سکونت بودن زمین ضروریست. اما افزایش بالاتر از حد گازهای گلخانه ای، تعادل انرژی سیاره را از بین می برد و به افزایش دمای میانگین زمین می انجامد.
پیامدهای گرمایش جهانی چیست؟
فزایش دمای زمین فقط تغییری در اندازه گیری های هواشناسی نیست؛ این روند نتایج گسترده ای برای طبیعت و جوامع انسانی دارد.
۱. کوچک شدن یخچال های طبیعی
افزایش دما سبب عقب نشینی و کوچک شدن خیلی از یخچال های طبیعی می شود. از دست رفتن یخ های خشکی به افزایش سطح آب دریاها کمک می نماید و می تواند منابع آب وابسته به یخچال ها را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
۲. بالا آمدن سطح آب دریاها
با گرم شدن اقیانوس ها، آب دریا منبسط می شود. همین طور ذوب یخچال ها و صفحات یخی خشکی آب بیشتری وارد دریاها می کند. این روند خطر سیلاب ساحلی، فرسایش سواحل و نفوذ آب شور به منابع آب شیرین را بالا می برد. ذوب یخ شناور در دریا، مانند یخ های دریایی، به صورت مستقیم اثر بسیار کمتری بر بالا آمدن سطح آب دارد.
۳. افزایش موج های گرما
با گرم ترشدن اقلیم، امکان رخداد موج های گرمای شدید در خیلی از مناطق بیشتر می شود. گرمای طولانی مدت می تواند سلامت همه را تحت تاثیر قرار دهد و برای سالمندان، کودکان و افراد دارای بیماریهای زمینه ای خطر بیشتری داشته باشد.
۴. تغییر الگوهای بارش
گرمایش جو بر چرخه آب اثر می گذارد. برخی مناطق امکان دارد بارش های شدیدتر و سیلاب را تجربه کنند، درحالی که مناطق دیگر با خشکسالی های طولانی تر یا کمبود آب مواجه شوند.
۵. لطمه به کشاورزی و منابع غذایی
افزایش دما، کمبود آب و تغییر زمان بارش می توانند رشد محصولات کشاورزی را دشوار کنند. گرمای شدید نیز امکان دارد به دام ها لطمه بزند و بازده بعضی محصولات را کم کند.
۶. تهدید تنوع زیستی
بسیاری از گونه های گیاهی و جانوری برای بقا به شرایط آب وهوایی و زیستگاه های مشخصی وابسته اند. تغییر سریع دما و زیستگاه ها می تواند سازگاری یا جابه جایی آنها را دشوار کند و تعادل برخی اکوسیستم ها را بر هم بزند.
آیا گرمایش جهانی همان گرم شدن هوا در یکروز است؟
یر. میان آب وهوا و اقلیم تفاوت وجود دارد. آب وهوا شرایط جوی یک منطقه را در مدت کوتاهی، مانند امروز یا هفته آتی، توصیف می کند. اقلیم به میانگین و الگوهای آب وهوایی در دوره های طولانی، به طور معمول چند دهه، گفته می شود.
بنابراین، سردبودن یکروز یا حتی یک زمستان به معنای توقف گرمایش جهانی نیست. نوسان های روزانه و فصلی طبیعی اند؛ جهت بررسی گرمایش جهانی باید روندهای بلند مدت دما و دیگر فاکتورهای اقلیمی را درنظر گرفت.
چگونه می توان با گرمایش جهانی مقابله کرد؟
قابله با گرمایش جهانی به دو کار مکمل نیاز دارد: کاهش انتشار گازهای گلخانه ای و سازگاری با نتایج تغییر اقلیم. دولت ها، صنایع و شهروندان هرکدام می توانند در این مورد نقش داشته باشند.
گسترش انرژی های کم کربن: استفاده از انرژی خورشیدی، بادی و دیگر منابع کم کربن می تواند وابستگی به سوخت های فسیلی را کم کند. افزایش بهره وری انرژی: تجهیزات کم مصرف، عایق کاری ساختمان ها و بهینه سازی فرایندهای صنعتی به کاهش مصرف انرژی کمک می کنند. بهبود حمل ونقل: گسترش حمل و نقل عمومی و فراهم کردن امکان دوچرخه سواری و پیاده روی می تواند انتشار ناشی از خودرو ها را کم کند. محافظت از جنگل ها: جنگلها دی اکسید کربن را جذب و بخشی از آنرا در زیست توده و خاک ذخیره می کنند. ممانعت از تخریب جنگلها در پایین آوردن انتشار و حفظ زیستگاه ها اهمیت دارد. مدیریت پسماند: کاهش تولید زباله، بازیافت و مدیریت بهتر محل های دفن زباله می تواند انتشار برخی گازهای گلخانه ای، بخصوص متان، را محدود کند. سازگاری با تغییر اقلیم: بهبود مدیریت آب، مقاوم سازی زیرساخت ها و توسعه شیوه های کشاورزی سازگار با شرایط اقلیمی، آسیب پذیری جوامع را می کاهد. دانشمندان چطور گرمایش جهانی را بررسی می کنند؟
دانشمندان برای مطالعه گرمایش جهانی از داده های ایستگاههای هواشناسی، اندازه گیری دمای اقیانوس ها، تصاویر ماهواره ای، بررسی یخچال های طبیعی و تحلیل ترکیب جو استفاده می نمایند. آنها همین طور از مدلهای اقلیمی برای شبیه سازی سامانه آب وهوایی زمین و بررسی نتایج سناریوهای مختلف انتشار گازهای گلخانه ای بهره می گیرند.
مدل های اقلیمی به طور معمول برای پیش بینی دقیق آب وهوای یکروز مشخص در آینده ساخته نشده اند؛ کاربرد اصلی آنها بررسی روندها و سنجش نتایج احتمالی در دوره های بلند مدت است.
جمع بندی
گرمایش جهانی به افزایش بلند مدت میانگین دمای زمین گفته می شود که در دوران معاصر عمدتا بر اثر انتشار گازهای گلخانه ای ناشی از فعالیتهای انسانی رخداده است. این پدیده بر یخچال ها، سطح دریاها، منابع آب، کشاورزی، سلامت انسان و زیست بوم ها اثر می گذارد.
کاهش مصرف سوخت های فسیلی، گسترش انرژی های کم کربن، محافظت از جنگلها و سازگاری با نتایج تغییر اقلیم از مهم ترین راهکارهای مواجهه با این چالش اند. شناخت علمی گرمایش جهانی کمک می نماید علت تغییرات اقلیمی را بهتر درک نماییم و برای محافظت از محیط زیست و آینده جوامع تصمیم های آگاهانه تری بگیریم.
57
منبع: اسمارت کاور
مطلب اسمارت کاور را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب