بچه گربه خشمگین، سلاحی برای از پا درآوردن رادار
اسمارت کاور: در دهه های اخیر، میدان های نبرد سنتی جای خودرا به نبردهایی داده اند که در آن طیف الکترومغناطیسی جایگاه حیاتی و مستقلی پیدا کرده است. همین مساله موجب ظهور نسل جدیدی از جنگ افزارها همچون غلاف های جنگ الکترونیک Angry Kitten (بچه گربه خشمگین) شده است.
غزال زیاری: غلاف های جنگ الکترونیک Angry Kitten (بچه گربه خشمگین) که توسط مؤسسه تحقیقاتی فناوری جورجیا (GTRI) توسعه یافته، علاوه بر آن که یک ابزار دفاعی برای حفاظت از هواگردها در مقابل رادارهای دشمن شمرده می شود، به صورتی نشانه ای از گذار از سخت افزارهای غیرقابل تغییر به سوی معماری های نرم افزار محور و مبتنی بر هوش مصنوعی است.
از شبیه ساز آموزشی تا ابزار رزمی پیشرو
یده پروژه در اوایل دهه ۲۰۱۰ شروع شد. در آن زمان، پژوهشگران GTRI متوجه شدند که سیستم های جنگ الکترونیک موجود، به سبب وابستگی شدید به سخت افزارهای خاص، در مقابل رادارهای نرم افزارمحور دشمن که به سرعت تغییر امضا می دهند، کارآیی خودرا ازدست داده اند.
به همین خاطر بچه گربه خشمگین، در ابتدا بعنوان یک ابزار آموزشی برای اسکادران های متخاصم طراحی شد تا نقش نیروهای قرمز را در مانور ها بازی کرده و با شبیه سازی دقیق سیگنال های پارازیت دشمن، نیروهای خودی را به چالش بکشد.
تحول اساسی آنجایی بود که کارآیی این سیستم در تمرینات نظامی آن قدر خیره کننده بود که نیروهای خودی درخواست نمودند تا این سیستم در مأموریت های واقعی هم مورداستفاده قرار بگیرد. مارک کلی، ژنرال بازنشسته و فرمانده سابق فرماندهی نبرد هوایی آمریکا در سال ۲۰۲۲ به این نکته اشاره نمود که گربه خشمگین در ابتدا یک ابزار آموزشی بود ولی ناگهان به سیستمی تبدیل شد که نیروهای عملیاتی به شدت به آن نیاز داشتند.
دوره گذار از یک بستر آزمایشی به یک سامانه رزمی، تحت برنامه سیستم رزمی بچه گربه خشمگین (AKCS) و با بودجه حدودا ۶۴ میلیون دلاری صورت پذیرفت و تمرکز اصلی بر توسعه پروتوتایپ هایی برای جنگنده های نسل چهارم و پنجم با قابلیت برنامه ریزی مجدد سریع بود.
معماری فنی: حافظه دیجیتال و رادیوهای نرم افزارمحور
یزی که گربه خشمگین را از سیستم های سنتی و قدیمی مثل AN/ALQ-۱۸۴ متمایز می کند، استفاده از فناوری حافظه فرکانس رادیویی دیجیتال (DRFM) و رادیوهای نرم افزارمحور (SDR) است.
سامانه های کلاسیک، معمولا با تولید نویز گسترده در رادار دشمن اختلال ایجاد می کردند؛ اما این کار سبب افشای موقعیت هواگرد پارازیت کننده می شد؛ اما در سیستم گربه خشمگین، سیگنال رادار دشمن با بهره گیری از DRFM دریافت، دیجیتالی و ذخیره می شود.
در ادامه این سامانه می تواند با فرآیندی به نام فریب (Spoofing)، سیگنال ذخیره شده را دست کاری کرده و نسخه تغییریافته آنرا به سوی رادار دشمن بازگرداند. بدین ترتیب رادار دشمن موقعیت های کاذب، سرعت های غیرواقعی یا اهداف مختلفی را مشاهده می کند و این گونه، قدرت تصمیم گیری از اپراتور پدافند سلب خواهد شد.
در این ساختار از قطعات الکترونیکی تجاری (COTS) استفاده می شود که علاوه بر کاهش هزینه ها، امکان جایگزینی سریع قطعات با فناوریهای جدید فراهم خواهد بود.
درعین حال برخی شرکت ها هم به تولید فیلترهای پیشرفته می پردازند که این ماژول ها با تقسیم طیف پهن باند به باندهای باریک تر، دقت شناسایی سیگنال را افزایش داده و از تداخل سیستم با رادارهای خودی جلوگیری می کنند. همین خاصیت ها و یکپارچگی سخت افزاری و نرم افزاری، سبب شده تا گربه خشمگین تبدیل به یک «جنگجوی الکترونیک» شود که علاوه بر دفاع کردن، با تحلیل محیط، به سیستم های شناسایی دشمن حمله می کند.
هوش مصنوعی در قلب نبرد
فهوم «جنگ الکترونیک شناختی» قلب تپنده گربه خشمگین است. در جنگ های مدرن، تهدیدهای راداری به شکل نرم افزاری کنترل می شوند و بدین ترتیب امکان تغییر پارامترها در کسری از ثانیه وجود دارد تا بتوانند از شناسایی شدن بوسیله سیستم های پارازیت سنتی درامان بمانند. در چنین شرایطی، سیستم های قدیمی فلج می شوند؛ چونکه بروزرسانی شان در حالت عادی هفته ها یا ماه ها طول می کشد.
گربه خشمگین با استفاده از الگوریتم های یادگیری ماشین، این چرخه را به شکل خودکار و در چند لحظه طی می کند. این پروسه شامل سه مرحله کلیدی است:
شناسایی و تحلیل: دریافت سیستم سیگنال های راداری جدید و ناشناخته و تحلیل خاصیت های آنها پاسخ تطبیقی : انتخاب یا تولید بهترین تکنیک اختلال یا فریب از میان انتخابهای موجود ارزیابی اثربخشی: بررسی مداوم این که که آیا تکنیک استفاده شده سبب سردرگمی رادار دشمن شده یا خیر. اگر رادار دشمن بازهم موفق عمل کند، گربه خشمگین فورا با تغییر تکنیک، برای رسیدن به نتیجه مطلوب تلاش می کند.
این قابلیت مخصوصاً برای جنگنده های تک سرنشینی مثل F-۱۶ مهم است. چونکه در این جنگنده ها، خلبان فرصت ندارد که به شکل دستی تنظیمات جنگ الکترونیک را انجام دهد و سیستم گربه خشمگین این امکان را برای خلبان فراهم می آورد که تمرکزش را بر مدیریت مأموریت و شلیک تسلیحات قرار داده و این سیستم به شکل هوشمند از او در مقابل تهدیدهای نامرئی محافظت می کند.
قابلیت برنامه ریزی مجدد سریع
یکی از بزرگ ترین موفقیتهای گربه خشمگین در ارزیابی های عملیاتی سال ۲۰۲۲، اثبات توانایی بروزرسانی نرم افزاری بین پروازها بود. در طول یک دوره تست دو هفته ای، مهندسان به موفقیت رسیدند تا فایل های داده مأموریت را هر شب بر مبنای مشاهدات تهدیدها در پروازهای همان روز بروزرسانی کنند.
این پروسه که در سیستم های قدیمی غیر ممکن بود، به لطف استفاده از زبان توصیف تکنیک و کدهای برنامه نویسی متن باز ممکن شده است. چنین خاصیت ای این امکان را برای نیروهای هوایی فراهم می آورد تا در یک نبرد واقعی، هرروز تاکتیک های جنگ الکترونیکشان را بر طبق آن چه دشمن در میدان جنگ به کار گرفته، بهینه سازی کنند و همین سبب افزایش عمر مفید بدنه هواپیماها خواهد شد. چونکه برای مواجهه با تهدیدهای جدید نیاز به برگشت به کارخانه برای تغییرات سخت افزاری سنگین نخواهد بود و این کار تنها با یک آپدیت نرم افزاری، ممکن است.
پلتفرم های میزبان: از F-۱۶ تا پهپاد و غول های ترابری
تطبیق پذیری گربه خشمگین، یکی از نقاط قوت اصلی اش در دکترین جنگ های شبکه-محور است.
البته این سیستم در ابتدا با بدنه استاندارد AN/ALQ-۱۶۷ برای جنگنده های F-۱۶ ساخته شد ولی حالا میتوان آنرا بر روی پلت فرم های مختلفی نصب کرد. ازجمله این پلت فرم ها میتوان به این موارد اشاره کرد:
جنگنده F-۱۶
استفاده از سیستم گربه خشمگین، جنگنده های F-۱۶CJ که متخصص سرکوب پدافند هوایی دشمن (SEAD) هستند را به یک جنگجوی الکترونیک تبدیل میکند. این جنگنده ها معمولا با خطرناک ترین رادارهای دشمن درگیر می شوند تا مسیر را برای سایر هواپیماها باز کنند و گربه خشمگین با فراهم کردن یک لایه دفاعی فعال، زمان قرارگیری جنگنده در معرض رادار دشمن را کاهش داده و به خلبان اجازه می دهد با اطمینان بیشتری موشک های ضد رادار HARM را شلیک کند.
سیستم گربه خشمگین نصب شده برروی جنگنده F-16 پهپاد MQ-۹ Reaper
در سال ۲۰۲۳ و با ادغام سیستم گربه خشمگین با پهپاد ریپر، پتانسیل های جدیدی در جنگ های نامتقارن به وجود آمد. یک پهپاد ریپر با ۱۵ ساعت مداومت پروازی می تواند بعنوان یک ایستگاه پارازیت مداوم در منطقه عمل کرده و با بوجودآوردن نویز هوشمند، برنامه ریزی های پدافندی دشمن را برای مدت طولانی مختل نماید. این کار نه فقط سبب افزایش بقای پهپاد می شود، بلکه بعنوان یک نیروی پشتیبان برای هواپیماهای سرنشین دار عمل می کند.
هواپیماهای C-۱۳۰ و سوخت رسان ها
تست های انجام شده بر روی HC-۱۳۰J از یک تفاوت جدی در روش استفاده از گربه خشمگین خبر می دهد. در هواپیماهای بزرگ تر که فضای کافی برای حضور مهندسان جنگ الکترونیک وجود دارد، میتوان روشهای فنی پارازیت را در حین پرواز و به شکل دستی تغییر داد. درعین حال تلاش هایی هم برای مجهز کردن تانکرهای KC-۱۳۵ و KC-۴۶ به این سیستم در جریان است تا از این سیستم در مقابل موشک های دوربرد زمین به هوا محافظت گردد.
گربه خشمگین برروی هواپیمای HC-۱۳۰J
سیستم گربه خشمگین علاوه بر نقش هجومی، بعنوان یک جاروبرقی اطلاعاتی عمل می کند. فناوری DRFM به این سیستم اجازه می دهد تا امضاهای راداری جدید دشمن را ثبت کرده و برای تحلیل های آینده ذخیره کند.
این داده ها سپس برای بهبود الگوریتم های هوش مصنوعی و طراحی تاکتیک های جدید به کار گرفته خواهند شد و بدین ترتیب، هر پرواز گربه خشمگین، سبب هوشمندتر شدن کل شبکه جنگ الکترونیک می شود.
منابع: ig.space، twz، militarywatchmagazine، breakingdefense
مطلب اسمارت کاور را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب